ട്രംപിന് വഴങ്ങില്ല; അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം മുൻനിർത്തി ഇറാൻ വിഷയത്തിൽ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി.

യുകെ പാർലമെന്റിൽ ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിന്റെ നിഴൽ; ഇറാൻ വിഷയത്തിൽ കരുതലോടെ സ്റ്റാർമർ സർക്കാർ.

ലണ്ടൻ : ഇറാനുമേൽ അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും നടത്തുന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ ബ്രിട്ടന്റെ നിലപാട് എന്തായിരിക്കണമെന്ന ചർച്ചകൾ ലണ്ടനിലെ വെസ്റ്റ്മിൻസ്റ്ററിൽ സജീവമാകുന്നു. 2003-ലെ ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിലുണ്ടായ വീഴ്ചകൾ ആവർത്തിക്കരുതെന്ന ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പാണ് എംപിമാർക്കിടയിൽ ഉയരുന്നത്.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ വിമർശനങ്ങൾക്കിടയിലും, അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചുള്ള പ്രധാനമന്ത്രി കീർ സ്റ്റാർമറുടെ നിലപാടിന് സ്വന്തം പാർട്ടിയിൽ നിന്നും പ്രതിപക്ഷത്തുനിന്നും പിന്തുണ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്.

പ്രധാന വശങ്ങൾ:

• ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ: ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത മുൻ വിങ് കമാൻഡറും നിലവിലെ ലേബർ എംപിയുമായ കാൽവിൻ ബെയ്‌ലി, അന്നത്തെ ‘ഗ്രൂപ്പ് തിങ്ക്’ (Groupthink) അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ചിൽകോട്ട് റിപ്പോർട്ടിലെ (Chilcot Review) പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടാവണം നിലവിലെ നീക്കങ്ങളെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.

• നിയമപരമായ നിലപാട്: ഇറാഖിലെ തെറ്റുകൾ ആവർത്തിക്കില്ലെന്നും, കൃത്യമായ പ്ലാനോടും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും മാത്രമേ യുകെ പ്രവർത്തിക്കൂ എന്നും കീർ സ്റ്റാർമർ വ്യക്തമാക്കി. കഴിഞ്ഞയാഴ്ച അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന് ബ്രിട്ടീഷ് താവളങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ അനുമതി നൽകിയത് ‘പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങൾക്ക്’ (Defensive purposes) മാത്രമാണെന്ന് സർക്കാർ അറിയിച്ചു.

• ട്രംപിന്റെ വിമർശനം: സ്റ്റാർമർ ‘വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിലിനെപ്പോലെയല്ല’ എന്ന് പരിഹസിച്ച ട്രംപ്, ബ്രിട്ടന്റെ നിലപാടിൽ അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു. അതേസമയം, ബ്രിട്ടന്റെ നിലപാട് ദുർബലമാണെന്ന് കൺസർവേറ്റീവ് നേതാവ് കെമി ബാഡെനോക്കും വിമർശിച്ചു.

നേതാക്കളുടെ പ്രതികരണം:

“യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിച്ച തെറ്റായ ഉപദേശങ്ങൾ ഒരിക്കലും നിയമവിരുദ്ധമായ സൈനിക നടപടിയെ ന്യായീകരിക്കില്ല. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനം ഉണ്ടായാൽ സൈനിക കമാൻഡർമാർ പോലും സർക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കില്ല.” — കീർ സ്റ്റാർമർ (2003-ൽ ഗാർഡിയനിൽ എഴുതിയ ലേഖനത്തിൽ പറഞ്ഞത് നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിലും പ്രസക്തം)

• എഡ് ഡേവി (ലിബറൽ ഡെമോക്രാറ്റ് നേതാവ്): സ്റ്റാർമർ അമേരിക്കയുമായി പാലിക്കുന്ന അകലം സ്വാഗതാർഹമാണെങ്കിലും, പ്രതിരോധ നടപടികൾ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ആക്രമണമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ആശങ്കപ്പെട്ടു.

• ജോൺ ട്രിക്കറ്റ് (ലേബർ എംപി): ഇറാഖിലേതുപോലെ ഒരു രാജ്യത്തെ ഭരണസംവിധാനം പൂർണ്ണമായി തകർന്നാൽ ഉണ്ടാകാവുന്ന വലിയ ക്രമസമാധാന പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ചരിത്രം ആവർത്തിക്കുമോ?

ബ്രിട്ടീഷ് താവളങ്ങളായ ഡീഗോ ഗാർഷ്യ, ആർഎഎഫ് ഫെയർഫോർഡ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭരണകൂടമാറ്റത്തിനായി (Regime change) അമേരിക്ക നടത്തുന്ന നീക്കങ്ങൾക്ക് സ്റ്റാർമർ ഇതുവരെ അനുമതി നൽകിയിട്ടില്ല. സത്യസന്ധമായ വിവരങ്ങൾ മാത്രം ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വെക്കണമെന്നും ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്തെപ്പോലെ ‘വ്യാജമായ വാഗ്ദാനങ്ങൾ’ നൽകരുതെന്നും മുൻ ടോറി നേതാവ് ഇയാൻ ഡങ്കൻ സ്മിത്തും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

ചുരുക്കത്തിൽ, അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ അതിർവരമ്പുകൾ ലംഘിക്കപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള ജാഗ്രതയിലാണ് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ.