ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഓഹരി വില്പനയ്ക്കൊരുങ്ങി സ്പേസ് എക്സ്; ഇലോൺ മസ്ക് ലോകത്തെ ആദ്യ ട്രില്യണയറായേക്കും.

ന്യൂയോർക്ക്: ഇലോൺ മസ്കിന്റെ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ-ഉപഗ്രഹ ബ്രോഡ്ബാൻഡ് കമ്പനിയായ സ്പേസ് എക്സ് (SpaceX) ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഐപിഒയ്ക്ക് (Initial Public Offering) ഒരുങ്ങുന്നു. 1.78 ട്രില്യൺ ഡോളർ (ഏകദേശം 1.78 ലക്ഷം കോടി ഡോളർ) മൂല്യം കണക്കാക്കുന്ന കമ്പനി, വെള്ളിയാഴ്ചയോടെ ഓഹരി വിപണിയിൽ പ്രവേശിക്കും. ഈ ഓഹരി വില്പന വിജയകരമായാൽ ഇലോൺ മസ്ക് ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി ഒരു ലക്ഷം കോടി ഡോളർ (ട്രില്യൺ) ആസ്തിയുള്ള ലോകത്തെ ആദ്യ വ്യക്തിയായി മാറും.

വിപണിയിൽ നിന്ന് ചുരുങ്ങിയത് 75 ബില്യൺ ഡോളർ സമാഹരിക്കാനാണ് കമ്പനി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇത് 2019-ൽ സൗദി ആരാംകോ സ്ഥാപിച്ച 29.4 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ റെക്കോർഡാണ് തകർക്കാൻ പോകുന്നത്. സ്പേസ് എക്സിന്റെ ഓഹരികൾ വാങ്ങാൻ നിക്ഷേപകർക്കിടയിൽ വൻ താല്പര്യമാണുള്ളത്. ലക്ഷ്യമിട്ടതിനേക്കാൾ മൂന്ന് മുതൽ നാലിരട്ടി വരെ തുകയാണ് (ഏകദേശം 250 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം) നിക്ഷേപകരിൽ നിന്ന് അപേക്ഷയായി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.

അതേസമയം, സ്പേസ് എക്സിന്റെ ഓഹരികൾക്ക് അമിതവിലയാണെന്ന മുന്നറിയിപ്പുമായി പ്രമുഖ നിക്ഷേപ ഗവേഷണ ഗ്രൂപ്പായ മോർണിംഗ് സ്റ്റാർ രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഐപിഒ പ്രകാരം ഒരു ഓഹരിക്ക് 135 ഡോളർ പ്രതീക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം 63 ഡോളർ മാത്രമാണെന്നാണ് ഇവരുടെ വിലയിരുത്തൽ. കമ്പനിയുടെ എഐ (AI) സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഭൂരിഭാഗവും പരീക്ഷണഘട്ടത്തിലായതിനാൽ ഇപ്പോഴത്തെ മൂല്യം ഊഹാപോഹങ്ങൾ മാത്രമാണെന്നും, നിക്ഷേപകർ തൽക്കാലം മാറിനിൽക്കുന്നതാണ് നല്ലതെന്നും വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

കമ്പനിയുടെ അമിത മൂല്യനിർണ്ണയത്തിലും ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിലും ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് യുഎസ് സെനറ്റർ എലിസബത്ത് വാറൻ ഐപിഒ നീട്ടിവെക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് മാർക്കറ്റ് റെഗുലേറ്ററായ എസ്ഇസിക്ക് (SEC) കത്തയച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്പേസ് എക്സ്, സ്റ്റാർലിങ്ക്, എക്സ്എഐ (xAI) എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന കമ്പനി കഴിഞ്ഞ വർഷം 4.9 ബില്യൺ ഡോളർ അറ്റനഷ്ടമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. നാസ്ഡാക് പോലുള്ള വിപണികൾ സ്പേസ് എക്സിനെ വേഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ നിയമങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്തുമ്പോഴും, എസ്ആൻഡ്പി ഡൗ ജോൺസ് തങ്ങളുടെ കടുത്ത നിബന്ധനകളിൽ ഇളവ് വരുത്താൻ തയ്യാറായിട്ടില്ല.