ആരോഗ്യ പദ്ധതികളെ തകിടം മറിക്കാൻ വൻകിട കമ്പനികൾ കോടതിയിലേക്ക്: ലോകാരോഗ്യ സംഘടന

ജനീവ: ആഗോളതലത്തിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പൊണ്ണത്തടി (Obesity) പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാനുള്ള വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ ശ്രമങ്ങളെ, വൻകിട അൾട്രാ പ്രോസസ്ഡ് ഫുഡ് (UPF) കമ്പനികൾ കോടതി വ്യവഹാരങ്ങളിലൂടെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതായി ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO). ‘ദി ഗാർഡിയൻ’ പത്രവും മറ്റ് മാധ്യമക്കൂട്ടായ്മകളും നടത്തിയ ആഗോള അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവന്നതിന് പിന്നാലെയാണ് കമ്പനികൾക്കെതിരെ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ടെഡ്രോസ് അദാനോം ഗെബ്രിയേസസ് രൂക്ഷവിമർശനവുമായി രംഗത്തെത്തിയത്.

ഹൃദ്രോഗം, ടൈപ്പ്-2 പ്രമേഹം, അർബുദം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണം മോശം ഭക്ഷണശീലങ്ങളാണ്. യുകെ, യുഎസ്, ഓസ്‌ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ പകുതി ഭക്ഷണവും ഇപ്പോൾ അൾട്രാ പ്രോസസ്ഡ് ഗണത്തിൽപ്പെടുന്ന ഫാസ്റ്റ് ഫുഡുകളാണ്. ഇതിന്റെ ആരോഗ്യ-സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ പല രാജ്യങ്ങളും ജങ്ക് ഫുഡ് ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കാൻ പാക്കറ്റുകൾക്ക് മുകളിൽ മുന്നറിയിപ്പ് ലേബലുകൾ പതിക്കാനും, പരസ്യങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്താനും, പ്രത്യേക നികുതി ചുമത്താനും ആരംഭിച്ചിരുന്നു.

റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം 2010 മുതൽ 2025 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ മെക്സിക്കോ, കൊളംബിയ, ബ്രസീൽ, യുഎസ്, യുകെ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലായി ജങ്ക് ഫുഡ് നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കെതിരെ 235 കേസുകളാണ് കമ്പനികൾ ഫയൽ ചെയ്തത്. മൊത്തത്തിൽ 600 വർഷത്തോളം നീണ്ട നിയമപോരാട്ടങ്ങൾക്ക് ഇത് കാരണമായി. കോടതി വിധി വന്ന കേസുകളിൽ മുക്കാൽ ഭാഗവും കമ്പനികൾ പരാജയപ്പെടുകയും സർക്കാരുകൾ വിജയിക്കുകയുമാണ് ചെയ്തത്.

കേസ് ഫയൽ ചെയ്തവരിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ കമ്പനികളിൽ 38 ശതമാനവും കൊക്കകോള, പെപ്സികോ, മൊണ്ടെലെസ്, കെല്ലോഗ്സ്, ഡാനോൺ, ഫെറേറോ തുടങ്ങിയ എട്ട് ആഗോള ഭീമന്മാരാണ്. പല കമ്പനികളും തങ്ങളുടെ പേര് വിവരങ്ങൾ രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കാൻ കോടതികളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കൂടുതൽ ആരോഗ്യകരമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന കമ്പനികൾ, ആത്മാർത്ഥതയുണ്ടെങ്കിൽ സർക്കാരുകൾക്കെതിരെയുള്ള കേസുകൾ പിൻവലിക്കാൻ തയ്യാറാകണമെന്ന് ഡബ്ല്യുഎച്ച്ഒ തലവൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് നിലവിൽ ഇത്തരം പ്രതിരോധ നയങ്ങൾ ശക്തമായിട്ടുള്ളതെന്നും, വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ എഐടിയുടെ (AI) സഹായത്തോടെയുള്ള വിപണി കടന്നുകയറ്റവും നിയമക്കുരുക്കുകളും വലിയ അസമത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.